اردبیل ، سرزمین چشمه های بهشتی با تاریخ باستانی – ایرنا

اهميت ايران به عنوان يك قدرت سياسي و نيز شريك تجاري ميان شرق و غرب، براي اروپاييان كاملاً شناخته شده بود. با سقوط حكومت صفويه، ناامني و آشوبهاي سياسي در كشور آغاز شد، اما كوششهاي نادرشاه افشار و سپس كريم خان زند آرامش سياسي را تا حدي به كشور بازگرداند. احمد خان از اين دستور سرباز زد. محمدرضا عبدالرحیمی مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو نیز گفت : مدیریت منابع در جهت خدمت رسانی به روستاهای محروم در دستور کار سازمان منطقه آزاد ماکو است.

اغلب منابع بعد اسلام نيز بناي اوليه تبريز را به زبيده خاتون همسر هارون الرشيد نسبت دادهاند، اما درمتون تاريخي قديم مطلبي كه دليل صحت اين ادعا باشد، ديده نشده است و اساساً هيچ جا ذكري از اين كه زبيده زن هارون الرشيد به آذربايجان آمده باشد به ميان نيامده است. به طوري كه از از كتب تاريخ ارمني نيز بر ميآيد، از چند قرن پيش از اسلام شهر تبريز برپا بوده و عنوان شهر را داشته است. آنچه در تاريخ معاصر آذربايجان معروف و مهم است قيام مردم تبريز به رهبري ستارخان (سردار ملي) در انقلاب مشروطيت است.

به هر صورت، قديميترين سند دال بر وجود تبريز (تارويي- تارماكيس) كتيبه سارگن دوم متعلق به اواخر سده هشتم قبل از ميلاد است. همين قدر ميتوان گفت كه شرايط اين دشتِ حاصلخيز به واسطه وجود دو رود آجي چاي و مهران رود، اقليم معتدل، موقعيت ارتباطي بسيار مناسب، وجود منابع زيرزميني غني و موقعيت مناسب استراتژيكي آن، زمينه مساعدي براي تكوين وتوسعه زندگي شهري فراهم آورده است.در جريان كاوشهايي كه توسط هيئت باستانشناسي انگليسي به رهبري چارلز بورني در قار تپه (يانيق تپه) واقع در 30 كيلومتري جنوب غربي تبريز صورت گرفت به خانههاي دايرهاي شكلي برخوردند كه از آجر خام و چينه ساخته شده اند و به اواخر هزاره سوم و اوايل هزاره دوم قبل از ميلاد (اواخر دوره عصر سنگ – مس و اوايل دوران مفرغ) تعلق دارند.

چنان كه در اواخر دوره ساساني و در جريان يورش و فتوحات تازيان و تا نيمه اول قرن دوم هجري نامي از آن ذكر نشده است. احتمالاً علت اينكه در فتوحات تازيان نامي از تبريز برده نشده است آن است كه در آن زمان چندان آباد و صاحب نام نبوده است.پروفسور مينورسكي مؤلف كتاب تاريخ تبريز بر اين عقيده است كه تبريز فعلي همان شهر تارماكيس است كه در كتبيه سارگن از آن نام برده شده است.

در دوره دوم جنگ ايران و روس (43- 1241 هـ.ق) كه ژنرال پاسكويچ روسي تبريز را در تصرف داشت، ژنرال گراف سوخان براي تصرف اهر و اردبيل به اين منطقه آمد و شهرها و روستاهاي مسير راه را تصرف و به آزار و اذيت مردم بيدفاع پرداخت. در سال 1228 هجري قمري، زمان وقوع جنگهاي اصلاندوز، سرجان ماكدونالد سفير انگلستان درايران به اتفاق ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهاني، در اهر به حضور فتحعلي شاه قاجار رسيد. در بيماري وباي وحشتناك تبريز به سال 1228 قمري كه عده بيشماري تلف شدند، محمد شاه مدتي در اهر اقامت داشت و به امور آذربايجان رسيدگي مي كرد.مظفر الدين شاه قاجار درسفري به ارسباران بعضي مناظر طبيعي اروپا را با نقاط دلانگيز اين منطقه مقايسه كرده است.در سال 1240 هجري قمري سپاه ژنرال مدداف روسي با استفاده از غفلت حكام ارسباران، از ارس عبور كرد و اهر را گرفت.

گذشته از اين، در يكي از كتيبههاي سناخريب پادشاه آشور (705- 681 ق.م) از شهري به نام تربيس نام برده شده است كه پادشاه مزبور در آنجا معبدي به نام نركان ساخته بود.بعضي از مورخين و محققين، تبريز را همان گابريسي ميدانند كه در پنجمين جدول آسيايي بطليموس اسكندراني (در نيمه دوم قرن دوم ميلادي) ثبت شده است. چشمههای آب معدنی باداب سورت به همراه کوه دماوند و سرو ابرکوه به عنوان اثر طبیعی ملی به ثبت رسیده است. ویژگی دوم آن که سطح آب بالاتر از قبر مطهر آقا ابوالفضل(ع) است آب از دیواره دور قبر به داخل نفوذ نمیکند.

برخي از اين روستاها كه هنوز نمادهاي سنتي معماري و ساخت و ساز را در خود حفظ كردهاند، نظير ماسوله، ابيانه، كندوان، مجن از جمله منابع توريستي كشور بشمار ميروند و همه ساله هزاران نفر براي ديدن آنها به اين مناطق سفر ميكنند. «آن را بيژن بن گيو بن گودرز ساخت. پس از ایلخان مغول، تبریز در عصر جلایریان و ترکمانان آق قویونلو و قره قویونلو پایتخت ایران شد و در این زمان (۸۷۰هجری) بود که به دستور جهان شاه بن قره یوسف بن ترکمان مسجد کبود (گؤی مسجد) بنا گردید. همراه با گسترش شهر تهران، ناصرالدين شاه، ميرزا يوسف مستوفي الممالك صدراعظم و ميرزا عيسي وزير را مأمور طراحي نقشه شهر تهران كرد.چون خلفا و سلاطين عثماني، كه با ايرانيان شيعي مذهب روابط دوستانه نداشتند، استانبول را دارالخلافه واسلامبول نام نهادند (كلمه استانبول را به اسلامبول به معني شهر اسلام و مركز خلافت اسلامي تحريف كردند) ناصرالدين شاه نيز در مقابله با ان در سال 1284 هجري هنگام افتتاح محدوده شهر، تهران را«دارالخلافه ناصري» ناميد.

الگوي زيست و معيشت كوچ نشينان، نظام اجتماعي و اقتصادي آنها، ابزار زيست و كار و توليد آنها، فرهنگ و ارزشهاي اخلاقي و اجتماعي حاكم بر اين جوامع و حتي پوشاك و روابط خانوادگي از جمله ويژگيهاي برجسته اين گروههاي اجتماعي محسوب ميشود و به همين سبب، براي ساكنان كشورهاي صنعتي دنيا كه شيوه زيست و معيشت را تنها از طريق رسانههاي گروهي ميشناسند، جاذبهاي بس با ارزش ببه شمار ميرود.ميتوان گفت كه ايران به تنهايي جهاني است در قلمرو سياسي يك كشور: در ايران تنوع جاذبههاي جهانگردي به قدري است كه مسافرتي لذت بخش و سرشار از خاطره را براي جهانگردان فراهم ميآورد.

عصر صفوي را دوران طلايي سياحت و مسافرت جهانگردان غربي در ايران دانستهاند. كرزن در فهرست سياحان اروپايي كه در فاصله سالهاي 1891-1800 به ايران مسافرت كردهاند، از 192 نفر كه در قالب نمايندگان سياسي، نظامي و اقتصادي به ايران آمدهاند، نام برده است. وقوع انقلاب مشروطيت در سالهاي پايان قرن نوزدهم به برقراري يك حكومت مدني در كشور منجر شده و بدين ترتيب ديوانسالاري جديدي در ايران به وجود آمد. البته كشف نخستين چاه نفت در مسجد سليمان به سال 1907م. توجه كشورهاي صنعتي را به سوي ايران جلب كرد و در سالهاي پس از آن ايران يكي از پر رفت و آمدترين كشورهاي منطقه محسوب شد.

البته باید آن را تا چشمه ها پیاده طی کنید مگر اینکه از خودروی شاسی بلند استفاده کنید! باغشاه فین از تبار باغ قلعه های ایرانی است که به دلایل خاص خود بدین گونه و در چنین نظمی شکل گرفته اند اما بدون شک انتخاب این نوع الگوی محصور در پناه دیواری بلند، بی ارتباط با استفاده شاهانه از آن نیست، تا هم در پناه برج و باروی بسترش امن و امانی یافت و هم به واسطه حجم و شکل و ارتفاعش که از درون و برون باغ به رخ کشیدنی است، جلال و شکوهی شاهانه را گوشزد کرد.

و تبريز نخستين بار به عنوان قلعه آمده است كه بعدها به شهري بزرگ تبديل ميشود. تا قرنهاي سوم و چهارم بعد از ميلاد نام و نشاني از آن دربين نيست، تا آن كه مورخان ارمني ازشهري به نام تاورژ سخن گفتند و قرايني دال به وجود شهري در محل تبريز كنوني دردوران ساساني به دست آمد. از آنجا که مواد معدنی متفاوتی با آب روان دارد ، مخلوط نمی شوند و تا عبور از 300 متری بستر رودخانه قابل تشخیص هستند. این واژه با واژه­ی گوش به معنای شنونده­ی صدا ارتباطی ندارد و همان گِ اُش اوستایی است و ما با واژه­ی گِ اُش اورون یعنی روان گاو، آشنا هستیم و می­دانیم که زردشت، پیامبر ایرانی در پیشگاه اهورامزدا به شکایت می­پردازد و آن را به زبان گاو به صورت ناله بیان میکند؛ در عین حال، گِ اُش نام یکی از فرشتگان مقدس است و روز چهاردهم ماه نیز گوش روز است و به قول ابوریحان بیرونی، در روز گوش در ماه دی، زردشتیان جشن می­گرفتند و در آن روز سیر و شراب می­خوردند.

راستی چه کسی بهتر از جان آفرین از اسرار روان انسان آگاهی دارد؟ درزیر جمله مذکور دو دایره کوچک چون دو دایره جدا از هم ولی در کنارهم دیده می شودکه در بالای آن تارخ زمان نقر به عربی نوشته شده که از آن تاریخ تاکنون بیش از ۵۸۰ سال می گذرد. چشمه ˈآب تلخ پیر صالحˈ نیز از دیگر آب معدنی های مهم کردستان است که آب تلخ این چشمه برای بیماران روماتیسمی مورد استفاده قرار می گیرد و دلیل تلخی آن به طور دقیق تاکنون مشخص نشده است، وجود املاح پتاس محلول و ترکیب بی کربنات در آب به میزان فراوان از عواملی است که برخی از کارشناسان امور آب،برای تلخی چشمه پیر صالح ذکر کرده اند.

در بعضی بیماری های روانی، هوش و توان تصمیم گیری دچار اختلال می شود و مهارت های استدلالی فرد کاهش می یابد. پ ن ۳: چند روزی فرصت آمدن به فضای مجازی را نداشتم چرا که دست و پایم در فضای غیر مجازی به هم گره خورده بود. در بعضی از مناطق کردستان این هیزم را گوگم هم می گویند. ولي بعد از مدتي عقب نشيني كرد و به قفقاز برگشت.

جغرافيدانان مانند اصطخري و مقدسي و ديگران از آن نام برده ولي درباره آن توضيح بيشتري ندادهاند. ولي اين توسعه از لحاظ تاريخي ديري نپاييد و به هر علتي شهر دوباره راه زوال پيمود. با ورود وسايط نقليه جديد زميني و هوايي به كشور و ساخت و توسعه راهها و فرودگاه، امكان سفر به ايران و در ايران آسانتر شد و به دنبال آن، تعداد مسافران خارجي افزايش يافت. از سنگ و گچ بارو كشيد و شهر اسلام خواند و دارالملك ساخت. در همين حال احداث راه آهن سراسري ايران در سال 1317ش. افتتاح اولين مؤسسه مسافربري هوايي در سال 1306ش. و سرانجام ساخت نخستين فرودگاه كشوري (قلعه مرغي) در سال 1321ش. و سپس فرودگاه مهرآباد در سال 1337ش. زمينه مسافرت را در كشور سهولت بخشيد.

سارگن دراين كتيبه از شهري به نام اوشكايا كه شايد همان اسكوي امروز است و نيز از دژ و قلعه محكمي به نام تارويي ياد ميكند كه به احتمال زياد تبريز است. اين قدمت، مباحثات و مشاجرات متعددي بين مورخين و محقيقين برانگيخته است و هنوز هم اطلاعات جامع و مستندي در مورد قدمت، وجه تسميه و چگونگي پيدايش اين منطقه در دست نيست و كما كان نظرات متفاوتي در اين موارد مطرح است.قديمي تريم مطلب مربوط به شهر تبريز در كتيبه سارگن دوم پادشاه آشور (722 – 750 ق- م) آمده است كه آن را شهري بزرگ و آباد و داراي باروي تودرتو وصف كرده است.

دیدگاهتان را بنویسید